به گزارش پدیده تبار؛ اکنون جهان در آستانه یک تحوّل اجتماعی نوین، به نام انقلاب اطلاعاتی قرار دارد که همانند انقلاب صنعتی دارای اهمیت بوده و جهان را دگرگون کرده است. انقلاب اطلاعاتی تمامی جنبه های اجتماعی را تحت تأثیر قرار داده است و بیش از همه بر نظام آموزشی به علت ماهیت آن تأثیر گذاشته است. در فرآیند انقلاب اطلاعات، شبکه ها و سیستم اطلاعاتی، مهمترین پایگاه و کانال های انتقال و مبادله اطلاعات محسوب می شوند و رایانه ها نیز به عنوان ابزار و مصالح این گونه سیستم ها نقش بسزایی در انتقال دارند.
با تحوّل سریع علوم و فنون، جوامع معاصر به طور فزاینده ای در حال تنوع، پیچیده شدن و تحولند. همگام با چنین تحولی فرآیند آماده سازی نسل جوان برای زندگی، به عنوان متفکران مستقل، شهروندان مفید و معلمان آینده باید متحول شود. اما تحول در فرآیند فعالیت های تربیتی نیازمند تحول در نگرش و بینش طراحان و مجریان برنامه های درسی بازنگری و بازآزمایی سازه های برنامه های آموزشی است.
نقش پژوهش در آموزش
اگر پذیرفته باشیم که مدرسه باید کانون تحولات تربیتی باشد، این کانون بدون بهره مند شدن از پژوهش و فن آوری در خود مدرسه و کلاس های درس آن، نمی تواند مبنای تحول قرار گیرد. توفیق برنامه های صادرشده از مرکز مستلزم سازگارشدن آن با وضع خاص محیط های آموزشی در سراسر کشور است. باتوجه به این که این محیط های آموزشی ماهیت و وضع یکسانی ندارند، در نتیجه نیاز به تعدیل و تفسیر و همسازکردن در محیط های آموزشی همیشه وجود خواهد داشت. برای تغییر و تفسیر نیز گریزی از پژوهش نیست.
بررسی چگونگی برنامه ریزی استراتژیک با رویکرد آینده پژوهشی
با توجه به سرعت تغییرات،تکنولوژی و پیچیدگیهای آنها و سازمانهای امروزی و وجود رقابت در تولید و فروش محصولات و ارائه خدمات،نیاز به برنامه ریزیهای بلندمدت و استراتژیک آینده نگرانه در سازمانها ضروری می باشد.تدوین و تنظیم برنامه ریزی استراتژیک فرایندی است که از اتفاق نظر برای تلاش در جهت برنامه ریزی آغاز و به اجرا ،ارزیابی و بازخورد نتایج ختم می شود.
طی این فرایند روش های برنامه ریزی مسایل استراتژیک از قبیل روش مستقیم ،مبتنی برهدف و سناریو مطرح و در خصوص تدوین و تنظیم برنامه های استراتژیک از سه روش الگویی برای فرایند تصمیم گیری ،فرایند اشتراک مساعی و مراتب و رویه های سازمانی مورد بررسی قرار می گیرد .لذا در این مقاله بر آن شدیم تا به بررسی اهمیت و چگونگی برنامه ریزی استراتژیک و مزایا و معایب آن بپردازیم.
چرا بیشتر پژوهش ها در ایران «کاربردی» نیستند؟
به نقل از پدیده تبار و به گزارش خبرگزاری ایرنا- به باور بسیاری از ناظران، یکی از چالش های مهم فعالیت های پژوهشی در ایران، غلبه ی نگاه های انتزاعی و غیرکاربردی در این عرصه است؛ مساله یی که باعث شده بیشتر پژوهش ها در زمینه های مختلف جنبه ی عملیاتی نداشته باشد و جایی بهتر از قفسه های کتابخانه ها پیدا نکند.
پژوهش امری حیاتی برای بقا و توسعه ی جوامع است و در عصر کنونی به نقطهای کانونی برای سیاستگذاری و مدیریت توسعه ی کشورها تبدیل شده است.
پژوهش راهی برای گسترش مرزهای دانش و گشودن افق های تازه برای آیندگان است و پژوهشگر فردی است که با استفاده از روش های علمی در صدد رسیدن به شناختی تازه از مسایل و مفاهیم مختلف است. پژوهشگر با نگاهی نقادانه و موشکافانه به اطراف خود می نگرد و برای رفع مشکل های جامعه، بهترین راهکارهای عملی را پیشنهاد می کند.
پژوهشگران در واقع حکم نخبگان فکری جوامع را دارند که راه توسعه و پیشرفت کشورها را هموار می کنند؛ چرا که امر پژوهش دارای نقشی ویژه در برآوردن نیازمندی کشورها در زمینه های مختلف است؛ برای همین مدیریت امر پژوهش و سیاستگذاری در این زمینه از اهمیت بالایی برخوردار است.
اما آنچه مطرح شد، نگاهی آرمانی به پژوهش و پژوهشگران است؛ مهمترین پرسش این است که وضعیت پژوهش در ایران تا چه اندازه با تعریف های آرمانی و مطلوب نزدیک است؟
به باور بسیاری از ناظران یکی از چالش های مهم پژوهش در ایران پررنگ بودن نگاه انتزاعی و غیرکاربردی در این عرصه است؛ مساله یی که باعث می شود بیشتر پژوهش ها جنبه ی عملیاتی و مفید نداشته باشد.
***ارتباط آزادی بیان و توسعه پژوهش های کاربردی
«احد فرامرز قراملکی» استاد فلسفه و حکمت اسلامی در پاسخ به این که چرا حوزه ی پژوهش به ویژه در علوم انسانی بیشتر به صورت نظری باقی مانده و چندان کاربردی نشده است، گفت: مساله دارای زمینه های مختلفی است، اما این که تا چه میزان پژوهش ها کاربردی شده و اثربخشی داشته اند، خود نیاز به پژوهش جدی دارد. در این زمینه تا پژوهش دقیقی صورت نگیرد، نمی توانیم آن را تحلیل کنیم.
وی با اشاره به این جمله از «اخوان الصفا» در آغاز کتاب «ریاضی» که «فلسفه، آغازش دوستداری دانش، میانه اش کشف حقایق و انجامش مطابقت کردار و گفتار با دانش است»، گفت: به نظر می رسد، جمله ی سومی که اخوان الصفا به کار می برد به یک گره کور در حوزه ی پژوهش های علوم انسانی در جامعه اشاره دارد. این که گفتار و کردار در عرصه ی سیاستگذاری، مدیریت و اجرا در زمینه های علوم انسانی تا چه اندازه یی مطابق پژوهش های علوم انسانی است باید تحلیل کرد.
استاد فلسفه ی دانشگاه تهران در ادامه با نگاهی آسیب شناسانه گفت: در آسیب شناسی امر پژوهش باید چند عامل را مدنظر قرار داد؛ نخست این که علم، هویت جمعی و تاریخی دارد اما ما محققان به صورت فردی کار می کنیم یعنی عضویت در یک جریان پژوهشی جمعی فراگیر را نتوانسته ایم نهادینه کنیم و نشانه ی آن هم این است که در بیشتر پژوهش های علوم انسانی پیشینه ی تحقیق و رهاورد دیگران کمتر مورد توجه قرار می گیرد.
به نقل از پدیده تبار؛ طبق بررسی اخیر موسسهی پیو از شهروندان۷ کشور اروپایی و ایالات متحده، بیش از نیمی از مردم امریکا معتقد هستند مهاجرپذیری کشورشان را قدرتمندتر خواهد کرد.
ایالات متحده پذیرای بیشترین جمعیت مهاجران در جهان است – حدود ۴۱ میلیون نفر- که باعث شده است این مسئله در مدت پیش رو تا انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ به یک مشکل کلیدی تبدیل شود. آمار اخیر نشاندهندهی این مطلب است که مردم امریکا در مقایسه با ۱۹۹۴ که تنها ۳۱ درصد از آنها مهاجرت را برای کشورشان خوب میدانستند، نظر مساعدتری راجع به پذیرش مهاجران پیدا کردهاند.
این عکس مربوط به مهاجران مصری در مراسم اعطای تابعیت در لسآنجلس، کالیفرنیا. عکاس: لوسی نیکلسون/رویترز
مقایسهی این مطالعه با بررسی نگرش جهانی پیو در ۲۰۱۴ حاکی از این مطلب است که علیرغم رشد نگرش مثبت به مهاجرپذیری در ایالات متحده، اروپا بیشترین دیدگاه مثبت را در مورد مهاجرپذیری از آنِ خود کرد. آلمان از این قضیه استقبال ویژهای کرده است و میزان پذیرش مهاجر در این کشور در ۲۰۱۴ از مجموع کشورهای اتحادیه اروپا بیشتر بود. از طرف دیگر، یونان و ایتالیا که دارای اقتصادهای آشفتهای هستند، به شکل قابل ملاحظهای نظر مثبتی به مهاجرپذیری نشان ندادند.
به نقل از شرکت پدیده تبار؛ نتایج یک پژوهش جدید حاکی از آن است که هورمونها عاملی برای بیثباتی بازارهای مالی هستند.
به گزارش سرویس پژوهشی ایسنا، منطقه خراسان، هورمونهای تستوسترون و کورتیزول باعث میشوند تا تجار در خرید خود بیشتر خطر کنند که این امر منجر به بیثباتی در بازارهای مالی میشود.
دکتر ادوارد روبرتس، رهبر این تحقیق از بخش پزشکی دانشگاه رویال کالج لندن اظهارکرد: هدف ما در این پژوهش، فهم بهتر درباره عملکرد این هورمونها در موقعیتهای استرس زا و رقابتی است.
وی در ادامه افزود: این عوامل میتواند با تاثیرگذاری بر روی هورمونهای تجار، تصمیمگیری آنها را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
محققان، یک مرکز تجاری را در آزمایشگاه شبیهسازی کرده و از شرکتکنندگان در این تحقیق خواستند تا به خریدوفروش در آن بپردازند. آنها میزان طبیعی هورمونهای داوطلبان را اندازهگیری کردند و در آزمایشی، آن را به طور مصنوعی افزایش دادند.
پس از افزایش میزان هورمونها در بدن شرکتکنندگان، میزان خطرپذیری آنها در سرمایهگذاری بیشتر شد.
محققان عقیده دارند که محیطهای رقابتی و استرسزای بازارهای مالی ممکن است میزان ترشح هورمونهای تستوسترون و کورتیزول را در تجار افزایش دهد.
کورتیزول توسط غده هیپوفیز و در واکنش به استرس تولید شده و مکانیسم اصلی آن، این است که باعث افزایش قند خون میشود.
طبق تحقیقات پیشین، افرادی که ترشح این هورمون در بدنشان بیشتر باشد، به احتمال زیاد در موقعیتهای رقابتی موفقیت و اعتماد به نفس بیشتری دارند.
این پژوهش نشان داد، هورمونهای کورتیزول و تستوسترون احتمال سرمایه گذاریهای پرخطر را در تجار افزایش میدهند.
این نتایج در مجله Scientific Reports منتشر شده است.
معمولا تحقیق برای بررسی یک مشکل صورت می گیرد. بررسی مشکل یا یادگیری یا انجام یک فعالیت فرهنگی و... مواردی است که مساله تحقیق در آن اهمیت پیدا می کند.
تحقیق از نظر لغت به معنای یافتن حقیقت و در اصطلا ح علمی عبارت است از اعمال روش های توام با طرح و اندیشه که برای کشف حقیقتی به کار می رود. هدف تحقیق عبارت است از پاسخگویی به یک مساله یا حل یک مشکل و محقق می کوشد دیده های موجود را مورد بررسی قرار دهد تا مسائل جدیدی بیابد. آنگاه یافته های خود را طوری به هم مربوط سازد که حاصل آن، مجموعه واحد و یگانه ای گردد.
برای اینکه نتیجه کار حاصل از یک تحقیق یا پژوهش، یک نتیجه کاملا علمی باشد، محقق در طول انجام تحقیق باید دو اصل مهم واقعیت نگری و پرهیز از پیش داوری را رعایت کند. انجام یک تحقیق به روش علمی، مراحلی دارد. این مراحل به ترتیب عبارتند از:
الف) طرح مساله یا موضوع تحقیق
ب) تهیه طرح تحقیق
ج) تهیه و تنظیم فرضیه
د) جمع آوری اطلا عات
ه) طبقه بندی اطلا عات به دست آمده
و) مطالعه اطلا عات و تشخیص روابط علت و معلولی
ز) تعیین اعتبار و نقد فرضیه ها
ح) گزارش نتیجه تحقیق
انجام هر یک از مراحل فوق، خود با روش ها و اصولی انجام می شود. در ادامه این بخش، برخی از مراحل فوق، که از اهمیت بیشتری برخوردارند، مورد بررسی قرار گرفته می شوند.
موضوع تحقیق به عنوان اصلی ترین جز» تحقیق، بیانگر هدف محقق است و اهمیت آن، نمایانگر میزان همت محقق خواهد بود. همچنین در انتخاب موضوع، باید توجه داشت که هر موضوعی برای هر شخصی و با هر امکاناتی و با هر مکان و موقعیتی قابل بررسی نمی باشد. به طور کلی موضوع تحقیق باید شرایطی داشته باشد.
موضوع باید حتی الا مکان در شروع کار محدود و واضح باشد.
موضوع باید مورد علا قه باشد و مورد بررسی قرار بگیرد.
موضوع باید قابل مطالعه باشد.
بهتر است موضوع در زمینه رشته تحصیلی یا کار باشد.
لازم است پیش داوری های قبل از انجام عمل تحقیق به دور از تعصبات بی منطق باشد.
فرضیه های در نظر گرفته شده باید قابل آزمون باشند.
موضوع باید نه زیاد تازه باشد که هیچ منبعی در مورد آن وجود نداشته باشد و نه زیاد قدیمی، منسوخ و بی فایده باشد. به همین دلیل بهتر است انتخاب موضوع با مشورت متخصصین مربوطه صورت گیرد.
پس از انتخاب موضوع، محقق باید در منابع اطلا عاتی در دسترس، به دنبال منابع مربوط به موضوع بگردد تا فهرست و لیستی از مطالب برجسته مرتبط با موضوعش را به دست آورده طبقه بندی کند و به دنبال آن پرسش ها و فرضیه هایی مرتبط با موضوع خود مطرح کند. سپس به تهیه طرح تحقیق خود بپردازد.
یک محقق پس از انتخاب موضوع و شناسایی منابع و ماخذ، لا زم است آغاز کار تحقیق خود را به اطلاع سایرین برساند. این کار با تهیه یک طرح تحقیق صورت می گیرد. طرح تحقیق عبارت است از خلا صه مراحل انجام کار تحقیق که محقق برای رسیدن به هدف خواهد پیمود. این طرح برنامه و روش تحقیق را معرفی می کند.
طرح تحقیق پس از بیان موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن و فواید حاصل از تحقیق، به معرفی کارهای قبلی انجام شده، روش های مورد نظر برای جمع آوری و تحلیل اطلا عات و به طور کلی روش انجام تحقیق می پردازد. همچنین یک طرح تحقیق به لیستی از منابع اطلا عاتی مرتبط با موضوع تحقیق اشاره دارد.
طرح های تحقیقی معمولا با یک شیوه ساده و منطقی ارائه می شوند. هرچند راه های بسیاری برای تدوین و تنظیم مطالب یا موارد یک طرح تحقیقی وجود دارد، اما تدوین هر تحقیق و مراحل آن تابع ماهیت تحقیق است. به عنوان مثال طرح تحقیق مربوط به یک تحقیق با ماهیت مطالعه ای یا کتابخانه ای، متفاوت از طرح تحقیق پژوهشی (اعم از توصیفی و تحلیلی) می باشد.
روش های مختلفی برای جمع آوری اطلا عات وجود دارد. ابتدایی ترین این روش ها، مشاهده است. روش دیگر مطالعه منابع است. این منابع ممکن است از مجلا ت، کتب و روزنامه های چاپ شده یا الکترونیکی استخراج شده باشد. یکی از روش های یافتن مقالا ت و اطلا عات مرتبط به موضوع، جستجو در خلا صه مقالا ت نشریات است که معمولا به صورت سالا نه با ذکر نام مجله و شماره آن، فهرست می شوند. این اطلا عات معمولا در کتابنامه ها چاپ می شود.
لا زم به ذکر است که بسیاری از اطلا عات قبل از چاپ در نشریات و کتب، روی صفحات وب و اینترنت وجود دارند. بسیاری از مجلا ت، یک نسخه از مطالب خود را یا حداقل خلا صه ای از مقالا ت خود را روی اینترنت می گذارند. بعضی از مجلا ت معتبر، مقالا ت تایپ شده را به صورت کامل روی CD یا میکروفیش پیاده می کنند و در معرض فروش قرار می دهند. بدیهی است جستجو در منابع الکترونیکی به جای منابع چاپ شده، سرعت و کارآیی بیشتری دارد.
بخش دوم این جزوه، روش جستجوی اطلا عات مرتبط با موضوع مورد نظر را در اینترنت آموزش می دهد. این روش برای جستجوی اطلا عات نشریاتی که روی CD یا میکروفیش پیاده شده اند نیز کاربرد دارد. با استفاده از این CD ها می توان به روش ساده تری به اطلا عات مقالا ت چاپ شده در مجلا ت دست یافت. بدین منظور استفاده از امکانات جانبی کتابخانه ها ومراکز اینترنت پیشنهاد می شود.
برخی از تحقیقات، مخصوصا تحقیقاتی که به موضوعات اجتماعی و علوم انسانی مربوطند، نیاز به تهیه عکس، پرسشنامه یا مصاحبه دارند. در این موارد، نتیجه نهایی تحقیق با تحلیل های آماری روی اطلا عات به دست آمده صورت می گیرد.
نکته قابل توجه برای یافتن هر یک از اطلا عات فوق، این است که محقق در هنگام جمع آوری اطلا عات و جست وجو برای منابع مرتبط، به درستی بداند موضوع مورد نظرش چیست و دقیقا به دنبال چه مطلبی می گردد. در این صورت اطلا عاتی را به دست می آورد که کاملا با موضوع مورد نظرش مطابقت دارد.
نکته دیگری که باید در نظر داشت، نگهداری اطلا عات یا آدرس آنها است. طبقه بندی و خلا صه نویسی منابع اطلا عاتی مورد مطالعه با ذکر آدرس کامل منبع داده ای، از اصولی است که نباید فراموش کرد. عدم نگهداری اطلا عات معمولا موجب دوباره کاری یا از دست دادن بخشی از اطلا عات مفید خواهد شد!
در صورتی که داده های تحقیق، نتیجه حاصل از جمع آوری اطلا عات پرسشنامه ها یا مصاحبه با افراد باشد، این داده های خام بایستی با روش های مورد تحلیل قرار گیرد.
در صورتی که محقق در حال انجام یک تحقیق کتابخانه ای باشد، مطمئنا اطلا عات به دست آمده نتیجه تحقیقات و مطالعات افراد دیگر است که این نتایج بایستی مورد بررسی و مقایسه قرار گیرد. مزایا و معایب هر یک مشخص شود و به دنبال آن روش های مختلف و کارهای انجام شده توسط دیگران با یکدیگر مقایسه شود. با رفع اشکالا ت کارهای انجام شده قبلی و بکارگیری پیشنهادات و راهکارهای توصیه شده توسط آنان، معمولا محقق می تواند به الگوهای جدیدی برای انجام بهتر فعالیت مورد نظر دست یابد و روش جدیدی برای انجام آن فعالیت پیشنهاد کند یا انجام دهد.
به طور کلی انسانها زندگی خود را براساس دانش و معارفی که از گذشتگان تولید شده است بنا می کنند اما اگر فعالیت ها و تحقیقات انجام شده توسط محققین ثبت نشود، انسان های دیگر نمی توانند از نتیجه تحقیقات یکدیگر استفاده کنند. از این رو تهیه گزارش تحقیق اهمیت پیدا می کند. امروزه اکثر دانش های انسانی را می توان در کتابها و کتابخانه ها یا بر روی صفحات وب یافت.
با توجه به مطالب فوق، اصلی ترین مرحله انجام کار تحقیقی تهیه گزارش است. بسیاری از محققان در طول انجام مراحل دیگر از این مرحله غافل نبوده کمابیش یادداشت ها و خلا صه هایی را برای گزارش نهایی تهیه می کنند. یک گزارش تحقیق معمولا شامل اطلا عات مربوط به بسیاری از تحقیقات انجام شده قبلی در زمینه موضوع تحقیق است. در مواردی که گزارش راجع به مطلبی سخن می گوید که برای خوانندگان موضوع جدیدی است، بایستی اطلا عات مختصری نیز در زمینه مطلب مورد بحث به خوانندگان ارائه کند.
به طور کلی یک گزارش با یک مقدمه آغاز می شود. در مقدمه، مساله مورد تحقیق تعریف می شود و اهمیت موضوع و هدف محقق از انجام این تحقیق بیان می گردد. به دنبال مقدمه، مطالب پایه ای لا زم که محقق برای انجام کار خود به مطالعه آنها پرداخته است، به طور خلا صه برای خوانندگان گزارش بیان می شود و با ارائه تاریخچه کارهای انجام شده در زمینه موضوع، به ذکر تحقیقات انجام شده توسط خودش می پردازد. گزارش با نتیجه گیری از کار انجام شده و بیان پیشنهادهایی برای ادامه کار، پایان می یابد.
استفاده از اینترنت به عنوان ساده ترین روش کسب اطلا عات در مرحله جمع آوری اطلا عات مطرح است. از جمله مزایای استفاده از اینترنت می توان به سرعت جستجو، امکان دسترسی به حداکثر منابع و به روز بودن اطلا عات نام برد. به همین دلیل، این بخش از جزوه روش استفاده از اینترنت را به شیوه ای ساده آموزش می دهد. در ادامه پس از معرفی اینترنت و صفحات وب، روش جستجو با استفاده از اینترنت و استفاده از ابزارهایی از جمله نامه الکترونیکی به نویسندگان مقالا ت و کتب مرتبط توضیح داده می شود.
